Là Đảng bộ lớn nhất cả nước, giữ vị trí trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, Đảng bộ thành phố Hà Nội có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự ổn định và phát triển chung. Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố lần thứ XVIII cùng nhiều cơ chế, chính sách mới, yêu cầu đặt ra đối với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng ngày càng cao.

Đề án nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh công tác kiểm tra, giám sát từ bị động sang chủ động, thực hiện “từ sớm, từ xa”, coi đây là công cụ cảnh báo sớm nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn vi phạm ngay từ khi mới manh nha. Việc xây dựng Đề án xuất phát từ yêu cầu cụ thể hóa chủ trương của Trung ương về kiểm soát quyền lực; đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của Thủ đô; khắc phục những hạn chế trong công tác giám sát hiện nay và thích ứng với xu thế chuyển đổi số trong công tác Đảng.

Đề án được xây dựng trên cơ sở quan điểm nhất quán của Đảng về vai trò của công tác kiểm tra, giám sát trong xây dựng Đảng, với mục tiêu cao nhất là phòng ngừa vi phạm, “trị bệnh cứu người”, giữ vững kỷ luật, kỷ cương.

Phạm vi triển khai được xác định bao quát toàn bộ tổ chức đảng, cấp ủy, ủy ban kiểm tra, các cơ quan tham mưu, giúp việc và đảng viên trong toàn Đảng bộ Thành phố. Nội dung giám sát tập trung vào việc chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là ở các lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh sai phạm.

Đề án được thực hiện đồng bộ từ Thành phố đến cơ sở, không có “vùng cấm”, “ngoại lệ”, bảo đảm tính liên thông, toàn diện và liên tục đến năm 2030, gắn với quá trình triển khai các nghị quyết lớn của Đảng.

Thực tiễn nhiệm kỳ 2020-2025 cho thấy công tác giám sát của Đảng bộ Thành phố đã có nhiều chuyển biến tích cực. Hoạt động giám sát thường xuyên được tăng cường, phương thức triển khai ngày càng đa dạng, bám sát cơ sở, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh từ sớm các biểu hiện vi phạm. Giám sát chuyên đề được triển khai bài bản, quy mô mở rộng, tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm, góp phần nâng cao hiệu lực lãnh đạo, chỉ đạo.

Tuy nhiên, công tác này vẫn còn những hạn chế như nhận thức chưa đầy đủ ở một số nơi; chất lượng giám sát chưa đồng đều; còn biểu hiện hình thức, né tránh; hiệu quả phòng ngừa, phát hiện sớm vi phạm chưa cao; việc ứng dụng công nghệ thông tin và phối hợp giữa các cơ quan còn hạn chế.

Những tồn tại này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới toàn diện, nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác giám sát trong thời gian tới.

Đề án xác định mục tiêu tổng quát là nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả công tác giám sát trong toàn Đảng bộ Thành phố, bảo đảm giám sát được thực hiện thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm; kịp thời phát hiện, cảnh báo, chấn chỉnh vi phạm từ sớm, từ xa.

Một trong những điểm nhấn quan trọng là chuyển mạnh phương thức giám sát từ hậu kiểm sang giám sát liên tục trên cơ sở dữ liệu số, từng bước hình thành “giám sát trên môi trường số”. Việc số hóa hồ sơ, xây dựng cơ sở dữ liệu, ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo được xác định là giải pháp then chốt nhằm nâng cao năng lực phân tích, cảnh báo sớm nguy cơ vi phạm.

Đồng thời, Đề án nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện quy trình giám sát khép kín; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ kiểm tra; gắn giám sát với trách nhiệm người đứng đầu; bảo đảm tính khách quan, công tâm, nghiêm minh nhưng vẫn giữ vững tính nhân văn.

Đề án được triển khai theo lộ trình ba giai đoạn, từ chuẩn bị, tổ chức thực hiện đến sơ kết, tổng kết, hoàn thiện. Việc triển khai được thực hiện đồng bộ trong toàn Đảng bộ, gắn chặt với chương trình công tác của cấp ủy các cấp.

Ủy ban Kiểm tra Thành ủy giữ vai trò nòng cốt trong hướng dẫn, tổ chức thực hiện và kiểm tra, giám sát; các ban Đảng, Văn phòng Thành ủy và cấp ủy các cấp phối hợp chặt chẽ, phát huy vai trò, trách nhiệm theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Đề án mang tính định hướng chiến lược, yêu cầu tổ chức thực hiện thống nhất, đồng bộ, gắn với lộ trình chuyển đổi số của Thành phố. Kết quả thực hiện là căn cứ quan trọng để đánh giá trách nhiệm của tập thể, cá nhân; kịp thời biểu dương, khen thưởng những đơn vị làm tốt, đồng thời chấn chỉnh, xử lý nghiêm những nơi thực hiện chưa nghiêm, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác xây dựng Đảng trong tình hình mới.

Nguyễn Như Quyền