Quang cảnh hội nghị

Dự và làm báo cáo viên tại hội nghị có đồng chí Vũ Thị Thanh Tú, Trưởng phòng Phổ biến giáo dục pháp luật Sở Tư pháp Hà Nội. Tại đây, các đại biểu được quán triệt những nội dung cơ bản, các điểm mới và những cơ chế có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình quản trị, phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới. Luật Thủ đô 2026 gồm 9 chương, 36 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026; riêng khoản 4 Điều 8 và khoản 6 Điều 36 có hiệu lực thi hành kể từ ngày Luật được thông qua.

Một trong những dấu ấn nổi bật của Luật Thủ đô 2026 là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo dư địa chủ động lớn hơn cho Hà Nội trong tổ chức quản lý và phát triển. Theo đó, Luật giao 199 thẩm quyền đặc thù, vượt trội cho Hà Nội, gồm 127 thẩm quyền của HĐND, 56 thẩm quyền của UBND và 16 thẩm quyền của Chủ tịch UBND thành phố. Việc mở rộng thẩm quyền không chỉ thể hiện ở phạm vi quyết định hành chính mà còn đặt ra yêu cầu gắn chặt quyền quyết định với trách nhiệm tổ chức thực hiện và trách nhiệm giải trình.

Tinh thần đổi mới của Luật được thể hiện rõ qua ba nhóm đột phá về thể chế, tư duy phát triển và không gian phát triển. Ở phương diện thể chế, Hà Nội được trao quyền xây dựng cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện phù hợp với yêu cầu phát triển của Thủ đô, đồng thời chủ động quyết định về tổ chức bộ máy, con người phục vụ quá trình thi hành. Những quy định này mở rộng không gian chủ động cho chính quyền địa phương, tạo cơ sở để nâng cao hiệu lực quản trị và khả năng xử lý những vấn đề đặc thù của một đô thị lớn.

Về tư duy phát triển, Luật hướng tới xây dựng mô hình phát triển mới cho Thủ đô gắn với các mô hình kinh tế mới, tạo hành lang pháp lý cho những phương thức quản trị và động lực tăng trưởng phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Đối với không gian phát triển, cơ chế liên kết giữa Hà Nội với các địa phương trong và ngoài vùng được mở rộng, đồng thời hình thành cơ sở cho phát triển không gian ngầm, không gian tầm thấp và định hướng khai thác không gian tầm cao trong tương lai.

Phạm vi phân quyền được mở rộng trên nhiều lĩnh vực trực tiếp tác động đến quản trị và đời sống đô thị. Luật trao thêm quyền cho Hà Nội trong tổ chức bộ máy, chế độ công vụ; quy hoạch, quản lý không gian Thủ đô; phát triển đô thị theo mô hình TOD; chỉnh trang đô thị; bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên và bảo đảm trật tự, an toàn đô thị. Các lĩnh vực di tích, du lịch, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cũng được đặt trong hệ thống cơ chế mới nhằm tăng tính chủ động trong tổ chức thực hiện.

Đáng chú ý, cơ chế huy động nguồn lực phát triển Thủ đô được mở rộng với nhiều công cụ tài chính. Luật quy định Hà Nội được hưởng 100% khoản thưởng tăng thu ngân sách; được phát hành trái phiếu Thủ đô, trái phiếu dự án, trái phiếu xanh và vay từ ngân quỹ nhà nước. Hà Nội đồng thời được quyết định chủ trương đầu tư đối với các dự án lớn, quan trọng thuộc thẩm quyền của Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ theo quy định của Luật.

Cùng với huy động nguồn lực tài chính, Luật mở rộng phương thức khai thác kết cấu hạ tầng nhằm phát huy hiệu quả tài sản công và thu hút nguồn lực ngoài ngân sách nhà nước. Thành phố được quyền cho thuê, nhượng quyền khai thác một số công trình, qua đó tạo thêm nguồn lực phục vụ đầu tư và phát triển. Cách tiếp cận này góp phần mở rộng phương thức khai thác nguồn lực hiện có, gắn quản lý tài sản với yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng.

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cũng là nội dung được chú trọng với các cơ chế về tiền lương, nhà ở, chính sách đãi ngộ và đầu tư cơ sở vật chất cho các cơ sở đào tạo. Hà Nội được áp dụng chính sách nhà ở đối với cán bộ, công chức, viên chức của thành phố và cán bộ, công chức Trung ương làm việc tại Hà Nội. Luật đồng thời cho phép thuê chuyên gia phục vụ việc nghiên cứu, xử lý những vấn đề đặt ra trong quá trình phát triển Thủ đô, tạo điều kiện khai thác hiệu quả nguồn lực tri thức và chuyên môn.

Thông qua hội nghị, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trên địa bàn xã Đại Thanh được củng cố nhận thức về những nội dung mới của Luật, đồng thời xác định rõ hơn trách nhiệm trong chấp hành và tổ chức thực hiện các quy định pháp luật. Việc nắm chắc những cơ chế đặc thù, vượt trội là cơ sở để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, phát huy quyền chủ động gắn với trách nhiệm trong quá trình thực thi công vụ, góp phần đưa Luật Thủ đô 2026 sớm đi vào cuộc sống.

Ngọc Ánh