Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công tu bổ, tôn tạo di tích

Dự buổi lễ tại Đình Hoa Xá có đồng chí Đặng Đức Quỳnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã; đồng chí Nguyễn Văn Hưng, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã cùng lãnh đạo các ban, ngành, đoàn thể xã, lãnh đạo thôn Tả Thanh Oai và đông đảo nhân dân. Lễ khởi công đánh dấu bước triển khai chính thức các dự án sau khi hoàn tất các thủ tục đầu tư xây dựng theo quy định.

Tả Thanh Oai, xưa có ấp Hoa Xá, còn được biết đến với tên gọi làng Tó, là vùng đất có bề dày lịch sử và lưu giữ nhiều dấu tích văn hóa đặc sắc. Đình Hoa Xá và Minh Ngự lâu gắn với việc thờ Lê Hoàn, tức Đại Hành Hoàng đế, cùng Đô Hồ phu nhân, người dân gian vẫn gọi là bà chúa Hến. Hai di tích không chỉ là không gian tín ngưỡng mà còn phản ánh chiều sâu lịch sử, ký ức cộng đồng và đời sống tinh thần của người dân địa phương qua nhiều thế hệ.

Theo các tư liệu được lưu giữ tại di tích, Lê Hoàn từng giữ chức Thập đạo tướng quân, sau đó lãnh đạo quân dân chống quân Tống xâm lược năm 981 và lên ngôi vua với hiệu Lê Đại Hành. Trong hành trình chinh chiến qua vùng Nhuệ Giang, nhiều người dân địa phương đã tham gia hỗ trợ quân lương, trong đó Đô Hồ có công đóng thuyền, góp lương thực và làm chè lam phục vụ quân đội. Sau chiến thắng, Đô Hồ được ban làm quý phi, còn vùng đất quê hương bà được ban cấp ruộng đất, tiền của để lập cung điện, về sau trở thành nơi thờ phụng những người có công với nước, với làng.

Đình Hoa Xá và Minh Ngự lâu nằm trong không gian rộng bên tả ngạn sông Nhuệ, mang đậm dấu ấn kiến trúc truyền thống. Đình Hoa Xá có kết cấu bốn mái, lợp ngói mũi hài, bốn góc đao cong, bên trong còn lưu giữ nhiều hiện vật như cửa võng, nhang án, khám thờ, kiệu rước, đôi hạc thờ, tượng bà Đô Hồ, ngựa đá thời Lê, bia đá, thần phả và sắc phong. Nhiều chi tiết chạm khắc rồng, lá mang phong cách nghệ thuật thế kỷ XVII, XVIII, góp phần tạo nên giá trị lịch sử và nghệ thuật đặc sắc của di tích.

Minh Ngự lâu, còn được biết đến là miếu bà chúa Hến, gắn chặt với đời sống tín ngưỡng của cộng đồng dân cư Tả Thanh Oai. Vào dịp rằm tháng Giêng âm lịch, nhân dân tổ chức nghi lễ rước tượng và ngai từ đình về Minh Ngự lâu vào tối 14, sau đó rước trở lại đình vào sáng hôm sau. Đình Hoa Xá và Minh Ngự lâu đã được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật năm 1994, khẳng định giá trị đặc biệt của quần thể di tích trong hệ thống di sản văn hóa của địa phương.

Trải qua thời gian dài tồn tại, một số hạng mục của các di tích đã xuống cấp, ảnh hưởng đến mỹ quan, công năng sử dụng và yêu cầu bảo tồn lâu dài. Việc đầu tư tu bổ, tôn tạo được triển khai nhằm khắc phục tình trạng xuống cấp, đồng thời giữ gìn tối đa giá trị nguyên gốc, kiến trúc truyền thống và không gian văn hóa vốn có. Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong công tác quản lý, bảo tồn di sản khi xã Đại Thanh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Dự án tu bổ, tôn tạo di tích Đình Hoa Xá được UBND huyện Thanh Trì phê duyệt tại Quyết định số 6055/QĐ-UBND ngày 29-11-2024; UBND xã Đại Thanh phê duyệt thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở tại Quyết định số 654/QĐ-UBND ngày 24-4-2026. Dự án tu bổ, tôn tạo Minh Ngự lâu được UBND huyện Thanh Trì phê duyệt tại Quyết định số 85/QĐ-UBND ngày 10-01-2025; UBND xã Đại Thanh phê duyệt thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở tại Quyết định số 756/QĐ-UBND ngày 29-4-2026.

Các dự án được thực hiện trong phạm vi khuôn viên hiện trạng của từng di tích, tập trung tu bổ, tôn tạo những hạng mục kiến trúc chính, công trình phụ trợ và hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Quá trình triển khai đặt yêu cầu bảo tồn giá trị nguyên gốc lên hàng đầu, hạn chế tối đa những tác động làm thay đổi cấu trúc kiến trúc và cảnh quan truyền thống của di tích.

Tổng mức đầu tư Dự án tu bổ, tôn tạo Đình Hoa Xá là 30 tỷ 472 triệu đồng; Dự án Minh Ngự lâu có tổng mức đầu tư 12 tỷ 836 triệu đồng. Nguồn vốn thực hiện gồm ngân sách thành phố hỗ trợ có mục tiêu và nguồn vốn cân đối ngân sách xã. Việc bố trí nguồn lực được thực hiện gắn với yêu cầu bảo đảm chất lượng công trình, tiến độ thi công và hiệu quả đầu tư.

Đối với Dự án Đình Hoa Xá, đơn vị thi công là Công ty Cổ phần quản lý dự án đầu tư Xây dựng, thời gian thi công 360 ngày; đơn vị tư vấn giám sát là Công ty Cổ phần đầu tư xây dựng Việt Max. Đối với Dự án Minh Ngự lâu, nhà thầu thi công là Công ty TNHH Tuấn Tường với thời gian thực hiện 240 ngày; đơn vị tư vấn giám sát là Công ty Cổ phần tư vấn thiết kế kiến trúc xây dựng Việt Nam.

Việc đồng loạt khởi công tu bổ, tôn tạo Đình Hoa Xá, Minh Ngự lâu, Đình Nhân Hòa, Đình Siêu Quần và Chùa Dâu thể hiện sự quan tâm của xã Đại Thanh đối với nhiệm vụ bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn. Khi hoàn thành, các công trình sẽ tiếp tục là không gian lưu giữ lịch sử, tín ngưỡng và bản sắc văn hóa cộng đồng, góp phần gìn giữ những giá trị truyền thống cho các thế hệ mai sau.

Ngọc Ánh