Hoạ sĩ Vũ Xuân Đông giới thiệu về 3 bức tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh

Giữa không gian linh thiêng và cổ kính của đình Hà Vĩ, nơi lưu dấu hành trình lập nghiệp của những người thợ sơn làng Hà Vĩ xưa, triển lãm “Sắc Son” mở ra một hành trình nghệ thuật đầy chiều sâu, kết nối di sản truyền thống với hơi thở sáng tạo đương đại. Sự kiện kéo dài ba tháng này không chỉ là một cuộc trưng bày mỹ thuật đơn thuần, mà là điểm hội tụ của ký ức, di sản và tinh thần sáng tạo mới – tất cả được thăng hoa từ sắc đỏ rực rỡ, biểu tượng bất biến trong nghệ thuật sơn mài Việt Nam.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Chủ tịch UBND phường Hàng Gai Nguyễn Mạnh khẳng định: Triển lãm là nỗ lực khơi dậy sức sống mới cho không gian nghệ thuật ngay trong ngôi đình gắn bó lâu đời với lịch sử nghề sơn trên phố Hàng Hòm, đồng thời gợi nhớ về một làng nghề truyền thống đã góp phần làm nên bản sắc văn hóa đô thị Thăng Long – Hà Nội.

Triển lãm “Sắc Son” giới thiệu một hệ sinh thái sáng tạo phong phú: từ tranh sơn mài, tượng gỗ phủ sơn, cho đến những sản phẩm thủ công mỹ nghệ tinh xảo của các nghệ nhân Hạ Thái. Không gian trưng bày trở thành một điểm giao thoa, nơi quá khứ đối thoại với hiện tại qua chất liệu, sắc màu và ngôn ngữ nghệ thuật.

Một trong những điểm nhấn ấn tượng là tác phẩm kết hợp nhiếp ảnh và sơn mài của họa sĩ - giám tuyển Nguyễn Thế Sơn, cùng sắp đặt ánh sáng của họa sĩ Vũ Xuân Đông. Những đám mây đèn lồng vàng son tương tác với kiến trúc gỗ lầu gác mái cổ kính của đình Hà Vĩ, tạo nên hiệu ứng thị giác giàu chiều sâu, khiến người xem có cảm giác như đang bước vào một thế giới nửa thực nửa mơ, vừa hoài cổ, vừa đậm tinh thần đương đại.

Đặc biệt, tác phẩm “Bác Hồ đọc báo Nhân Dân” - lấy nguyên mẫu từ bức tượng đồng nổi tiếng của nhóm nghệ sĩ Vũ Xuân Đông, Vũ Công Thiện, Đinh Văn Trọng - đã được tái hiện trong một phiên bản mới nhỏ gọn nhưng đầy ấn tượng. Tác phẩm lần này được chế tác bằng kỹ thuật sơn ta truyền thống, kết hợp thếp vàng, thếp bạc và phủ son, mang đến diện mạo vừa gần gũi, vừa sang trọng. Đây là món quà nghệ thuật giàu ý nghĩa, ra mắt đúng dịp kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, gợi nhắc về giá trị lịch sử và văn hóa gắn liền với hình tượng Bác.

Không chỉ dừng lại ở việc tôn vinh sắc đỏ son truyền thống, triển lãm mở rộng gam màu cảm xúc qua bốn sắc độ đặc trưng của sơn mài cổ truyền: trai, tươi, thắm, nhì. Mỗi sắc độ không chỉ là lựa chọn thẩm mỹ mà còn chất chứa lớp trầm tích văn hóa, phản ánh chiều sâu bản sắc Việt. Người xem không chỉ ngắm nhìn tác phẩm mà còn được dẫn dắt qua một “bản giao hưởng” thị giác, nơi màu son trở thành nhịp cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa nghệ thuật và đời sống.

Triển lãm quy tụ nhiều nghệ sĩ, nghệ nhân tên tuổi như Vũ Xuân Đông, Trương Hoàng Hải, Lại Minh Huyên, Bùi Kim Hiền, Đinh Văn Trọng, Ngô Thành Bắc, Trần Công Dũng, Lolo Zazar, Trần Văn Giáp, Nguyễn Thế Sơn… Mỗi người mang đến một góc nhìn riêng, góp phần tạo nên bức tranh đa sắc của nghệ thuật sơn mài đương đại.

Một không gian đặc biệt được nhiều người yêu thích chính là khu trưng bày cây sơn ta thật, do nghệ sĩ Ngô Thành Bắc trực tiếp trồng ngay giữa sân đình. Bên cạnh đó là bộ sưu tập công cụ chế tác nghề sơn, được họa sĩ Trương Hoàng Hải dày công sưu tầm, giúp tái hiện một cách sinh động quy trình thủ công từ khâu thu nhựa, đánh sơn đến hoàn thiện sản phẩm. Không gian này giống như một bảo tàng thu nhỏ, mang lại trải nghiệm sống động về nghề sơn truyền thống giữa lòng phố cổ.

“Sắc Son” không chỉ là nơi trưng bày nghệ thuật mà còn là cuộc đối thoại văn hóa, là lời khẳng định rằng di sản không ngủ yên trong ký ức mà vẫn đang tiếp tục được tái sinh qua từng lớp sơn, từng mảng màu. Đây là minh chứng cho sự giao thoa đầy cảm hứng giữa truyền thống và đương đại, giữa di sản văn hóa và sáng tạo không giới hạn, để màu son không chỉ rực rỡ trên tác phẩm, mà còn lan tỏa trong mạch ngầm văn hóa dân tộc, sống động và đầy tự hào.

Ngọc Ánh