Tiến sĩ Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phát biểu khai mạc

Triển lãm đặc biệt tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã chính thức mở cửa, đánh dấu cột mốc kỷ niệm 37 năm thành lập Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám (1988 - 2025). Sự kiện không chỉ là dịp nhìn lại gần bốn thập kỷ nỗ lực gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản quý báu của dân tộc, mà còn mở ra tầm nhìn mới về việc biến Văn Miếu - Quốc Tử Giám thành “không gian văn hóa sáng tạo” giữa lòng Thủ đô.

Triển lãm kéo dài đến hết ngày 20-5-2025, được tổ chức ngay trong khuôn viên di tích, mang đến cho công chúng một không gian tương tác hiện đại kết hợp hài hòa với dấu ấn lịch sử. Thông qua hình ảnh, tư liệu, công nghệ trình chiếu, ứng dụng infographic và các hoạt động trải nghiệm, quá trình hồi sinh và phát triển mạnh mẽ của Văn Miếu - Quốc Tử Giám được tái hiện sống động, từ giai đoạn khó khăn, xuống cấp nghiêm trọng cho đến khi trở thành điểm nhấn văn hóa, du lịch nổi bật của Hà Nội.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Tiến sĩ Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhấn mạnh: Triển lãm lần này không chỉ là dịp để chúng ta cùng nhìn lại chặng đường gìn giữ di sản, mà còn truyền tải thông điệp về sự đối thoại giữa truyền thống và hiện đại, giữa bảo tồn và sáng tạo trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ. Văn Miếu – Quốc Tử Giám sẽ tiếp tục khẳng định vị thế là không gian văn hóa sáng tạo của Thủ đô, nơi di sản sống động trong đời sống đương đại.

Một điểm nhấn quan trọng của triển lãm chính là định hướng phát triển Văn Miếu - Quốc Tử Giám thành không gian kết nối văn hóa, giáo dục và đổi mới sáng tạo. Đây không chỉ phù hợp với khuyến nghị của UNESCO về phát huy giá trị di sản trong bối cảnh đô thị hiện đại, mà còn khơi gợi cách tiếp cận mới để di sản không chỉ là nơi lưu giữ lịch sử, mà còn trở thành môi trường truyền cảm hứng sáng tạo, lan tỏa tri thức cho cộng đồng.

Các hoạt động giáo dục trải nghiệm, sáng tạo nghệ thuật, tương tác công nghệ dành cho học sinh, sinh viên và du khách đã và đang được tổ chức thường xuyên tại đây, biến di tích nghìn năm tuổi thành “lớp học không vách ngăn” về lịch sử, văn hóa và tri thức. Triển lãm lần này cũng là lời tri ân sâu sắc dành cho những thế hệ cán bộ, nhà khoa học, chuyên gia bảo tồn – những người đã thầm lặng đóng góp để gìn giữ từng mái ngói, viên đá cổ kính của Văn Miếu - Quốc Tử Giám và thổi vào đó sức sống mới.

Việc tổ chức triển lãm trùng dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025) và Ngày Quốc tế Lao động 1-5 càng thêm ý nghĩa. Nó nhắc nhở rằng, bảo tồn di sản không chỉ là gìn giữ lịch sử, mà còn là một phần trong hành trình xây dựng tương lai, nơi mỗi người dân đều có thể trở thành người đồng hành trong công cuộc phát triển văn hóa dân tộc.

Văn Miếu - Quốc Tử Giám, được xây dựng từ năm 1070 dưới triều vua Lý Thánh Tông, là nơi thờ Khổng Tử và các bậc hiền triết, đồng thời là trường đại học đầu tiên của Việt Nam. Gần một thiên niên kỷ trôi qua, di tích này vẫn là biểu tượng bất biến của tinh thần hiếu học, là không gian văn hóa, du lịch đặc sắc, nơi hội tụ giá trị lịch sử, tri thức và nghệ thuật. Triển lãm “Hành trình gìn giữ và phát huy di sản” chính là lời khẳng định mạnh mẽ rằng Văn Miếu - Quốc Tử Giám không chỉ thuộc về quá khứ, mà đang tiếp tục sống, lan tỏa giá trị trong hiện tại và tương lai.

Ngọc Ánh