Kế hoạch hướng tới hình thành mô hình quản trị tiêu dùng số cấp Thành phố, thúc đẩy thương mại điện tử, kinh tế số ngành Công Thương; tăng cường niềm tin của người tiêu dùng, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, chủ thể OCOP, làng nghề và cơ sở sản xuất, kinh doanh tham gia môi trường số an toàn, minh bạch.

Mô hình tập trung xây dựng cơ chế điều phối, bộ tiêu chí, dữ liệu, tiếp nhận phản ánh, giám sát và cảnh báo rủi ro trong hoạt động tiêu dùng số; không xây dựng nền tảng thương mại điện tử mới của Nhà nước mà kế thừa, lồng ghép, bổ sung cho các chương trình hiện có, đặc biệt là Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô”.

Đối tượng triển khai trực tiếp gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, chủ thể OCOP, làng nghề, cơ sở sản xuất, kinh doanh, ban quản lý chợ, điểm bán, tuyến phố thương mại, doanh nghiệp nền tảng, logistics, thanh toán, truy xuất nguồn gốc và người tiêu dùng.

Đến năm 2028, Thành phố phấn đấu lựa chọn tối thiểu 10 điểm, chợ hoặc cụm hộ kinh doanh tham gia thí điểm; kết nối 500 chủ thể, công khai 1.000 sản phẩm trên gian hàng số hoặc chuyên mục liên kết. Trong đó, ít nhất 80% sản phẩm tham gia có truy xuất điện tử hoặc mã định danh phù hợp; 100% chủ thể tham gia được hướng dẫn công khai thông tin bắt buộc. Thành phố đặt mục tiêu phân loại, chuyển xử lý đúng hạn ít nhất 90% phản ánh, kiến nghị thuộc phạm vi tiếp nhận và phấn đấu bảo đảm 100% hồ sơ được tiếp nhận, phân loại, chuyển xử lý và thông báo đúng hạn; tổ chức 20 lớp hoặc chương trình đào tạo, tập huấn, hướng dẫn; xây dựng một bảng điều khiển (dashboard) phục vụ điều hành. Mức độ hài lòng của các chủ thể sau hỗ trợ, tập huấn đạt tối thiểu 80%.

Theo Kế hoạch, giai đoạn từ quý IV/2026 đến quý I/2027 tập trung thành lập tổ công tác hoặc nhóm điều phối, rà soát các chương trình liên quan, hoàn thiện bộ tiêu chí, quy chế phối hợp, quy trình tiếp nhận phản ánh và mẫu dữ liệu; xác định yêu cầu kỹ thuật đối với chuyên trang hoặc module, dashboard, đồng thời lựa chọn địa bàn, chủ thể và sản phẩm thí điểm đợt đầu.

Trong quý I và quý II/2027, Thành phố vận hành thử chuyên trang hoặc module, thiết lập kênh phản ánh và mã hồ sơ, vận hành dashboard phiên bản đầu tiên; triển khai tại tối thiểu 5 điểm, chợ hoặc cụm hộ kinh doanh, chuẩn hóa hồ sơ chủ thể, sản phẩm và tổ chức đào tạo, truyền thông, hỗ trợ các điểm thí điểm. Quý III và quý IV/2027 sẽ tập trung đánh giá kết quả đợt đầu, điều chỉnh tiêu chí, quy trình, biểu mẫu, dashboard và mở rộng địa bàn, nhóm sản phẩm khi đủ điều kiện, gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát và cảnh báo rủi ro.

Năm 2028, Thành phố đánh giá tác động, chuẩn hóa mô hình, tài liệu, tiêu chí, quy trình, sổ tay và dashboard; tổng kết, đề xuất phương án duy trì, mở rộng hoặc tích hợp vào các chương trình phát triển thương mại điện tử, kinh tế số và chuyển đổi số trong giai đoạn tiếp theo.

Để bảo đảm triển khai thống nhất, Thành phố yêu cầu hoàn thiện bộ tiêu chí lựa chọn địa bàn, chợ, điểm bán, chủ thể, sản phẩm, gian hàng và kênh bán; quy định rõ thang điểm, hồ sơ minh chứng, tiêu chí bắt buộc, tiêu chí ưu tiên, ngưỡng tham gia và cơ chế hỗ trợ hoàn thiện, tạm dừng hoặc đưa ra khỏi phạm vi thí điểm. Quy chế phối hợp liên ngành phải xác định rõ trách nhiệm của Sở Công Thương, các sở, ngành, UBND xã, phường và các doanh nghiệp liên quan, không giao chính quyền cấp xã, phường nhiệm vụ vượt thẩm quyền.

Cùng với đó, Thành phố chuẩn hóa dữ liệu về địa bàn, chợ, điểm bán, hộ kinh doanh, OCOP, làng nghề, hạ tầng số, thanh toán số, logistics, kênh phản ánh và nhu cầu hỗ trợ; phân loại địa bàn theo bốn nhóm: sẵn sàng cao, sẵn sàng có điều kiện, cần hỗ trợ nền tảng và chưa phù hợp thí điểm ngay. Hạ tầng số được thiết kế theo hướng xây dựng chuyên trang hoặc module “Gian hàng số Thủ đô”, hoặc lớp liên kết với các nền tảng hiện có; thiết lập công cụ tiếp nhận phản ánh theo mã hồ sơ thống nhất và dashboard theo dõi tình hình địa bàn, chủ thể, sản phẩm, rủi ro, đào tạo, truyền thông và kết quả xử lý. Thành phố cũng nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát để hỗ trợ phân loại phản ánh, nhận diện từ khóa rủi ro và gợi ý đầu mối xử lý.

Tại các chợ, điểm bán được lựa chọn thí điểm, Thành phố triển khai rà soát quầy hàng, hộ kinh doanh; hỗ trợ mã QR thanh toán, mã QR phản ánh, công khai thông tin quầy hàng, bố trí điểm hỗ trợ tiêu dùng số và tổ chức truyền thông, theo dõi phản ánh. Việc xác định chủ thể, gian hàng, sản phẩm đáp ứng tiêu chí tham gia mô hình chỉ có giá trị tại thời điểm đánh giá, không được sử dụng như chứng nhận chất lượng, bảo lãnh giao dịch hoặc thay thế giấy phép, chứng nhận chuyên ngành.

Công tác đào tạo, hướng dẫn tập trung vào kỹ năng vận hành gian hàng số, đăng tải sản phẩm, thanh toán số, livestream đúng quy định, truy xuất nguồn gốc, logistics, đổi trả và tiếp nhận, xử lý phản ánh. Hoạt động truyền thông hướng tới thông điệp: người bán rõ danh tính, sản phẩm rõ nguồn gốc, giao dịch có chứng từ, phản ánh có đầu mối; qua đó góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người kinh doanh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Thành phố khuyến khích huy động doanh nghiệp nền tảng, ngân hàng, ví điện tử, doanh nghiệp logistics, truy xuất nguồn gốc, hiệp hội, cơ sở đào tạo và viện nghiên cứu tham gia theo cơ chế xã hội hóa, tự nguyện, công khai, không độc quyền, không chi phối tiêu chí công nhận hoặc dữ liệu quản lý nhà nước. Đồng thời, thiết lập cơ chế phối hợp kiểm tra, giám sát các nguy cơ hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, gian lận thương mại, quảng cáo sai sự thật, lừa đảo trực tuyến, gian lận thanh toán và xâm phạm dữ liệu cá nhân trong phạm vi mô hình.

Thông qua việc triển khai Đề án, Hà Nội hướng tới hình thành mô hình tiêu dùng số có cơ chế điều phối, tiêu chí và quy trình rõ ràng, tăng cường khả năng giám sát, cảnh báo rủi ro và hỗ trợ xử lý phản ánh; đồng thời tạo điều kiện để các chủ thể sản xuất, kinh doanh nâng cao năng lực tham gia thương mại điện tử, góp phần phát triển kinh tế số của Thủ đô.

Nguyễn Như Quyền