Kế hoạch nhằm cụ thể hóa việc thực hiện Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Nghị quyết của Chính phủ; làm cơ sở để các xã, phường, cơ quan, đơn vị tiếp tục rà soát, xác định rõ trách nhiệm theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao và tổ chức triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Thành phố xác định công tác phòng, chống thiên tai là một cấu phần của phát triển bền vững, gắn với bảo đảm an ninh, an toàn và ổn định xã hội; được tích hợp trong các kịch bản điều hành phát triển, kế hoạch đầu tư công, điều hành sản xuất, kinh doanh, thu hút đầu tư, bảo đảm an sinh và bảo vệ đời sống Nhân dân.

Trọng tâm là tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động của các cấp, các ngành, địa phương và toàn xã hội; chuyển từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro chủ động, từ xử lý hậu quả sang phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ chỉ đạo theo mùa vụ sang chuẩn bị thường xuyên; từng bước chuyển từ cách làm chủ yếu dựa vào kinh nghiệm sang dựa trên dữ liệu, khoa học, công nghệ, pháp luật, kỷ luật quy hoạch và trách nhiệm của người đứng đầu.

Chủ động từ sớm, nâng cao năng lực ứng phó tại cơ sở

Để triển khai hiệu quả Kế hoạch, UBND các xã, phường và các sở, ban, ngành Thành phố theo chức năng, nhiệm vụ được giao tăng cường quán triệt, tuyên truyền, phổ biến, tập huấn các quy định, chỉ đạo, hướng dẫn của Trung ương và Thành phố về phòng, chống bão, lũ, thiên tai cực đoan và biến đổi khí hậu.

Công tác vận động, giáo dục được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, cán bộ, đảng viên, cộng đồng và người dân; quán triệt sâu sắc quan điểm chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, thời tiết, thiên tai cực đoan, tôn trọng quy luật tự nhiên, bảo đảm phát triển bền vững, hướng tới thay đổi nhận thức và hành vi trong phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai.

Thành phố yêu cầu đổi mới, đa dạng hóa nội dung, hình thức tuyên truyền, ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số và các nền tảng mạng xã hội; nâng cao chất lượng, phát huy vai trò của hệ thống dân vận cơ sở, báo cáo viên và tuyên truyền viên các cấp, các ngành.

Cùng với công tác tuyên truyền, Thành phố khẩn trương hoàn thành việc rà soát, cập nhật kịch bản ứng phó với các loại hình thiên tai, sự cố thường xuyên xảy ra trên địa bàn như hạn hán, thiếu nước, cháy rừng, bão mạnh, dông, lốc, sét, mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng đô thị, sự cố hồ đập, đê điều...

Các phương án sơ tán khi xảy ra tình huống khẩn cấp phải được xác định cụ thể, chi tiết về đối tượng ưu tiên sơ tán trước, lộ trình di chuyển, phương tiện, lực lượng hỗ trợ và các điều kiện thiết yếu tại nơi trú tránh như nước sạch, thuốc men, điện, vệ sinh môi trường và an ninh trật tự.

Thành phố đồng thời yêu cầu sẵn sàng phương án duy trì hoạt động và phục hồi nhanh các lĩnh vực trọng yếu khi thiên tai xảy ra, bao gồm khu công nghiệp, khu kinh tế, cảng sông, sân bay, logistics, du lịch; vùng sản xuất nông nghiệp, thủy sản; hệ thống năng lượng, điện, nước, viễn thông, giao thông.

Phương châm “bốn tại chỗ” được tổ chức thực hiện hiệu quả trên cơ sở rà soát lực lượng tại chỗ ở từng xã, từng thôn, bản, đặc biệt là thanh niên và những người có kỹ năng vận hành máy móc, phương tiện. Cơ chế phối hợp liên ngành, liên vùng được vận hành hiệu quả; hệ thống thủy lợi nông nghiệp, liên hồ chứa và hệ thống thoát nước đô thị được vận hành thống nhất, đồng bộ, bảo đảm khả năng kiểm soát và chủ động hạ mực nước đệm toàn diện khi có tình huống xảy ra.

Ứng dụng khoa học, công nghệ, bảo đảm cảnh báo nhanh và chính xác

Thành phố xác định tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ là một giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo tác động, chi tiết đến từng địa bàn.

Ứng dụng số được kết hợp với đa dạng các kênh truyền tin để cảnh báo nhanh chóng, chính xác đến đúng người, đúng nơi, đúng thời điểm, thông qua chính quyền, các tổ chức đoàn thể và các hình thức như truyền hình, phát thanh, loa truyền thanh, tin nhắn, mạng xã hội...

Cùng với nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo, Thành phố huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực từ ngân sách nhà nước, các quỹ, nguồn viện trợ, tài trợ và sự tham gia đóng góp của các tổ chức, cá nhân cho công tác phòng, chống thiên tai.

Nguồn lực được ưu tiên cho phòng ngừa, cảnh báo sớm, xử lý dứt điểm hạ tầng xung yếu; tập trung khắc phục, xử lý khẩn cấp, triệt để các sự cố đê điều, hồ chứa nước xung yếu, hạ tầng giao thông, hệ thống lưới điện, thông tin liên lạc, y tế, giáo dục, cấp thoát nước; di dời dân cư khỏi nơi nguy hiểm và trang bị vật tư thiết yếu như nước sạch, y tế, phương tiện cứu hộ, cứu nạn.

Ưu tiên đầu tư, tích hợp phòng, chống thiên tai trong quy hoạch

Trong giai đoạn 2026 - 2030, Thành phố định hướng hoàn thiện, quán triệt, tuyên truyền; cụ thể hóa và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện các quy định pháp luật, định hướng, chỉ đạo về phòng, chống thiên tai, phòng thủ dân sự, tài nguyên nước, thủy lợi, đê điều, khí tượng thủy văn, quy hoạch, huy động nguồn lực, đầu tư công, ngân sách, bảo hiểm, cứu hộ, cứu nạn và huy động lực lượng, tài sản phù hợp với thực tiễn của Thành phố.

Thành phố tăng cường đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 cho công tác phòng ngừa, giảm rủi ro thiên tai. Trong đó, ưu tiên hệ thống hồ đập, đê điều, tiêu thoát nước, phòng, chống sạt lở, di dời, bố trí dân cư an toàn; đồng thời hoàn thiện hệ thống cảnh báo sớm, cơ sở dữ liệu số và các hạ tầng thiết yếu về y tế, giáo dục, nước sạch, sinh kế bền vững.

Yêu cầu phòng, chống thiên tai cực đoan và biến đổi khí hậu được thường xuyên rà soát, tích hợp và triển khai hiệu quả trong hệ thống quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đơn vị; đặc biệt là Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Qua đó, công tác phòng, chống bão, lũ, thiên tai cực đoan và biến đổi khí hậu được đặt trong tổng thể phát triển của Thành phố, với trọng tâm là chủ động phòng ngừa, nâng cao năng lực quản trị rủi ro, bảo đảm an toàn, ổn định xã hội và bảo vệ đời sống Nhân dân.

Nguyễn Như Quyền