Đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố điều hành phiên thảo luận Tổ sáng 9-4. Ảnh: Quốc khánh

Phát biểu thảo luận, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt cho rằng, việc xây dựng, khai thác cơ sở dữ liệu dùng chung, chuyển từ phương thức quản lý sang phục vụ người dân là xu hướng tất yếu. Các quy định trong dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) cho phép người dân chủ động thực hiện thủ tục như khai sinh, khai tử là rất tiến bộ.

Tuy nhiên, đại biểu bày tỏ băn khoăn về tính đồng đều của hạ tầng công nghệ và trình độ tiếp cận của người dân, đặc biệt tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng nông thôn, vùng khó khăn. Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cần có quy định, giải pháp hỗ trợ phù hợp để bảo đảm quyền lợi của người dân, giúp Luật khi ban hành có thể triển khai hiệu quả trên thực tế.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Việt cũng đánh giá cao chủ trương phân cấp thẩm quyền đăng ký hộ tịch cho UBND cấp xã được nêu trong dự thảo Luật, đồng thời khẳng định, đây là chủ trương đúng đắn, phù hợp với quan điểm “cấp nào phục vụ người dân tốt hơn thì giao cấp đó thực hiện”.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Việt phát biểu thảo luận về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi). Ảnh: Quốc Khánh

Đại biểu Trần Thị Nhị Hà cho biết, thực tiễn sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cho thấy, quy mô dân số cấp xã tăng đáng kể trong khi đội ngũ công chức tư pháp - hộ tịch chưa được củng cố tương xứng. Tình trạng bố trí cán bộ không đúng chuyên môn, kiêm nhiệm, thậm chí “mượn biên chế” vẫn còn xảy ra, gây áp lực lớn cho việc giải quyết thủ tục hành chính.

Đại biểu đánh giá cao chính sách đăng ký khai sinh, khai tử chủ động tại cơ sở y tế, coi đây là bước tiến nhân văn, hiện đại. Tuy nhiên, việc triển khai phụ thuộc lớn vào hạ tầng công nghệ và khả năng kết nối dữ liệu giữa các hệ thống. Thực tế cho thấy tỷ lệ đăng ký khai sinh đúng hạn vẫn chưa đạt tuyệt đối, còn nhiều trường hợp đăng ký muộn; dữ liệu về đăng ký tử vong vẫn còn hạn chế.

Đại biểu Trần Thị Nhị Hà chỉ ra rằng, việc sáp nhập đơn vị hành chính dẫn đến thay đổi địa chỉ của hàng triệu hồ sơ hộ tịch, gây ra tình trạng không thống nhất giữa giấy tờ và dữ liệu điện tử. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến người dân khi thực hiện các giao dịch dân sự, công chứng hoặc thủ tục hành chính.

Trong khi đó, dự thảo Luật chưa quy định rõ nguyên tắc xử lý khi dữ liệu từ nhiều nguồn có sự khác biệt. Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung quy định xác định sổ hộ tịch giấy là dữ liệu gốc để đối chiếu; đồng thời quy định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý và cơ chế điều chỉnh thông tin sai lệch phát sinh trong quá trình số hóa.

Đại biểu Nguyễn Thị Hồng Chương phát biểu thảo luận. Ảnh: Quốc Khánh

Đề cập quy định về giấy tờ hộ tịch bản điện tử và phương thức thực hiện thủ tục (Điều 9, Điều 10), đại biểu Nguyễn Thị Hồng Chương cơ bản tán thành với quy định công nhận giá trị pháp lý tương đương giữa bản điện tử và bản giấy, cũng như việc cho phép người dân lựa chọn hình thức nộp hồ sơ và nhận kết quả. Tuy nhiên, theo đại biểu, nếu tiếp tục duy trì song song cả hai hình thức sẽ khó đạt mục tiêu cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình.

Đại biểu cho rằng, cần nghiên cứu theo hướng quy định rõ những thủ tục bắt buộc thực hiện trực tuyến, những loại giấy tờ được cấp dưới dạng điện tử; chỉ trong một số trường hợp đặc thù mới thực hiện trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính. Đồng thời, cần rà soát toàn bộ dự thảo Luật để bảo đảm thống nhất tinh thần số hóa, điện tử hóa, trong đó điều chỉnh cách diễn đạt từ “ghi vào Sổ hộ tịch” sang “cập nhật vào Sổ hộ tịch”, hay từ “đi đăng ký” sang “thực hiện đăng ký”, nhằm phù hợp với phương thức điện tử.

Phan Lâm - Linh Vũ